ہؠنٛدؠ دَرٕمُک یِتِہاس
| ییٚمہِ سِلسِلہٕ ہُک حِصہٕ |
| ہؠنٛدؠ دَرٕم |
|---|
ہؠنٛدؠ دَرٕمُک آغاز گوٚو ہندوستان برصغیرس مَنٛز۔ امچ قدیم ترین شکل چھِ اکثر وادی سِندھ تہذیبس (تَقریٖبَن 2500–1500 مَسیٖح برٛونٛہہ) سٟتؠ جُڑتھ، یمچ ثٲبت آثار قدیمہ کیٛن نتیجن یَتھ کٔنؠ زِ مۄہرٕ تہٕ موٗرتی چھِ یم ابتدٲیی مذہبی طریقن ہنٛز تجویز کران چھ۔ ہؠنٛدؠ درمس چھُ دُنؠیاہک "سارِوٕے کھۄتہٕ پرٛون مذہب" وننہٕ یوان، مگر علماء چھِ ہندو مذہبس مُختلِف ہِندوستٲنؠ سَنٛسن تہِ رؠوایاتن ہُنٛد یکجوت یُس حالیہِ ترکیب سمجننہٕ یوان چھُ، یمچ جڑ مُختلِف چھِ تہِ کانٛہہ تہٕ بٲنؠ، یُس عام دور کس آغازس آس پاس پھۄہلیٛو۔
ویٖدک کال (تَقریٖبَن 1500-500 مسیح برٛونٛہہ) چھُ أکِس بُنیٲدی دورٕچ نشاندہی کران ییٚلہِ ویٖد ناوٕ سٟتؠ زاننہٕ یِنہٕ وٲلؠ پٔوِترٕمُقدس مَتَن لیکھنہٕ آیہِ۔ یِمَن متنن مَنٛز چھِ بَجن، رسٕم، تہٕ فلسفیانہٕ بحثہٕ شٲمِل یِم ہؠنٛدؠ دَرٕمُک فکرِچہِ بُنیاد چھِ بَناوان۔
اَتھ کالَس دوران اوس ہیٚنٛدؠ معاشرٕ ورن نظامَس أنٛدؠ پٔکؠ منظم کرنہٕ آمُت، یُس ذات پات کِس نظامُک پیش خیمہٕ اوس۔
تَقریٖبَن 1200 پؠٹھٕ 1750 عیسویَس تام ہؠنٛدؠ تہٕ اِسلٲمی دۄشوٕنی حکمرانَن تحت آیہِ ہؠنٛدؠ درمن بکھتی تحریٖکٕچ بڑوٕنؠ اہمیت، یوٚس از تہِ بااثر چھِ۔[1] آدی شنکر بنیوو ویشنو بکھتی ہٕنٛزِ کامیٲبی ہٕنٛدِس جوابس مَنٛز ادویت ویدانتُک اہم حٲمی سٕنٛدِ پٲٹھؠ تعریف۔
بٔڑؠ خیال تہٕ متنُک ترقی
[اؠڈِٹ]اپنشدو (تَقریٖبَن 800-200 مسیح برٛونٛہہ) کٔر برہمن (زگتُک آتما) تہٕ آتمان (کُن نفر سٕنٛز آتما) ہِوؠن خیالن پؠٹھ توجہ مرکوز کٔرِتھ زیٛادٕ تجریدی تہٕ فلسفیانہٕ نظریات مُتعارف۔
پتہٕ یِنہٕ والؠو مَہابارَت تہٕ راماینَن کوٚر پُرانَن سٟتؠ مِلِتھ دٔلیٖلہٕ، اِخلٲقی سبق، تہٕ مذہبی رسومات دِیوٗت یِمو ہندؠ سَنٛس سؠٹھاہ مُتٲثِر کۆر۔
بَگوَد گیٖتا، مہابارتُک حصہٕ، چھُ اَکھ اہم فلسفیانہٕ متن یَتھ مَنٛز کرتَوفرض، پَزَر تہٕ یَژھ تہٕ پَژھَن پؠٹھ بَحَژ چھِ یِوان۔
کلاسیکی تہٕ مَنٛزیُٛم کالُک دور
[اؠڈِٹ]ہؠنٛدؠ دَرٕم گۆو مُختلِف پَژھو تہٕ طرزٕ عمل شٲمل کٔرِتھ تیار، یَتھ مَنٛز بھکتی تحریکہٕ (بھَکتی) یَتھ مَنٛز ذٲتی دیوتاہن یَتھ کٔنؠ وؠشنوٗ، شِو تہٕ دیٖوی پؠٹھ زور چھُ دیوان۔
مَندَر بنیے پوٗزا تہٕ سَنٛسُک اہم مرکز۔
اثر تہٕ پھۄہلاو
[اؠڈِٹ]ہؠنٛدؠ متنن کٔر بُدھ مت تہٕ جین مَت ہؠتھ باقی مَتَن تہٕ سَنٛسَن سٟتؠ مُتٲثِر تہٕ گو تمن سٟتؠ تہٕ مُتٲثر، یمچ ابتدا 6 مہٕ صدی مسیح برٛونٛہہ آس پاس ہندوستانس مَنٛز گیہٕ۔ صٔدین دوران، پھۄہلییہِ ہندو طرزِ عمل سٲرؠسٕے جنوٗب مشرقی ایشیاہس مَنٛز، یِمو فن، فن تعٲمیر تہٕ حکمرانی متٲثر کٔر۔
جدیٖد دور
[اؠڈِٹ]برطانوی نوآبادیاتی حکومتس تحت کوٚر ہؠنٛدؠ مذہبن اصلاحی تحریکن ہُنٛد تجربہٕ یِم طریقن بحال تہٕ جدید بناونٕچ کوٗشش ٲس۔
حَوالہٕ
[اؠڈِٹ]- ↑ Tripathi، Ram Prasad (1956). Some Aspects of Muslim Administration ( اَنگیٖزؠ زَبانہِ مَنٛز). Central Book Depot. ص. 24. Archived from the original on 14 November 2023. Retrieved 23 December 2023.